İçindekiler (Hızlı Gezinme)
1. Jet Grout Nedir ve Zemin İyileştirmedeki Rolü Nasıldır?
Jet Grout (Jet Grouting); taşıma gücü düşük, oturma potansiyeli yüksek veya depremde sıvılaşma (liquefaction) riski barındıran gevşek kumlu, siltli, killi ve alüvyon zeminlerin, yüksek basınçlı (300 ila 600 bar) çimento şerbeti jeti yardımıyla yerinde parçalanıp karıştırılarak yüksek mukavemetli ve düşük geçirimli silindirik zemin-beton (Soilcrete) kolonlara dönüştürülmesi yöntemidir.
GEONEM ZEMİN MÜH. İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. olarak TS EN 12716 (Özel Jeoteknik Uygulamalar - Jet Grout) standardına uygun tam otomatik mikser-ajitasyon santrallerimiz, yüksek basınçlı tripleks pompalarımız ve paletli jet grout delgi makinelerimizle; Ø40 cm'den Ø150 cm çapa kadar homojen Jet Grout kolonları teşkil ediyoruz.
Sıvılaşma ve Oturma Riskine Karşı Kesin Mühendislik Çözümü
Tij ucundaki monitör üzerinde yer alan 1.8 mm – 3.0 mm çapındaki özel tungsten karbür nozullardan saniyede 200 m/sn'yi aşan hızla çıkan çimento şerbeti, doğal zeminin doku yapısını kırarak çimento ile yoğurur. Priz sonrasında zeminin kayma mukavemeti ve elastisite modülü 10 ila 50 kat artar.
2. Jet Grout Yönteminin Başlıca Uygulama Alanları
- Bina ve Sanayi Yapıları Temel Altı Zemin İyileştirmesi: Radye temel altında karesel veya üçgensel karelajla (grid) uygulanarak zemin taşıma gücünü artırır, toplam ve farklı oturmaları yönetmelik sınırları altına çeker.
- Depremde Zemin Sıvılaşmasının (Liquefaction) Önlenmesi: Yeraltı su tablası altındaki gevşek kum ve silt tabakalarında kayma gerilmelerini üzerine alarak boşluk suyu basıncı artışını ve sıvılaşmayı engeller.
- Kesişen Jet Grout Geçirimsizlik Perdeleri (Cut-Off Wall): Derin kazılarda, baraj gövdelerinde ve dere kenarlarında kolonların birbirini keserek (secant) imal edilmesiyle yeraltı suyunu kesen sızdırmaz perde duvarlar oluşturur.
- Mevcut Tarihi ve Riskli Binalarda Temel Altı Takviyesi (Underpinning): Sarsıntısız çalışması ve kompakt ekipman avantajı sayesinde mevcut yapı temellerinin altına eğimli veya düşey kolonlar yapılarak bina güçlendirilir.
- Derin Kazı Taban Kabarması (Heave) Önleme Tapaları: Yüksek yeraltı su basıncına maruz derin kazı tabanlarında yatay sızdırmazlık tabakası (bottom plug) teşkil eder.
3. Teknolojisine Göre Jet Grout Sistemleri (Jet-1, Jet-2, Jet-3)
3.1. Tek Akışkanlı Sistem (Jet-1 / Single Fluid System)
Tek cidarlı tij kullanılarak sadece yüksek basınçlı (350 – 500 bar) çimento şerbetinin zemine püskürtüldüğü en yaygın ve ekonomik sistemdir. Kumlu-çakıllı zeminlerde Ø60 cm – Ø100 cm, killi-siltli zeminlerde ise Ø50 cm – Ø80 cm çaplarında yüksek mukavemetli kolonlar elde edilir.
3.2. Çift Akışkanlı Sistem (Jet-2 / Double Fluid System)
Çift cidarlı tij kullanılarak merkezden basılan yüksek basınçlı çimento şerbetinin etrafının basınçlı hava (8 – 15 bar) zarfı ile çevrelendiği sistemdir. Hava jeti sürtünme kayıplarını azaltarak çimento jetinin kesme menzilini uzatır ve Ø80 cm – Ø150 cm çaplarında geniş kolonlar üretilmesini sağlar.
3.3. Üç Akışkanlı Sistem (Jet-3 / Triple Fluid System)
Üç cidarlı tij ile zeminin önce basınçlı su + hava jetiyle parçalandığı, eşzamanlı olarak alt nozuldan çimento şerbeti enjekte edildiği özel sistemdir.
4. Saha Kalite Kontrol ve Doğrulama Testlerimiz
- Kalibrasyon ve Deneme Kolonları (Trial Columns): Seri imalata başlamadan önce sahada deneme kolonları yapılarak pompa basıncı, çekme hızı, devir sayısı (RPM) ve su/çimento ($w/c = 0.80 - 1.00$) oranı optimize edilir, kazılarak kolon çapı bizzat ölçülür.
- Taze Şerbet Yoğunluk Kontrolü (Mud Balance): Mikserden çıkan enjeksiyon şerbetinin özgül ağırlığı ($1.50 - 1.60\text{ gr/cm}^3$) her vardiyada düzenli kontrol edilir.
- Karot Alımı ve Tek Eksenli Basınç Deneyi (UCS): Prizini tamamlayan Jet Grout kolonlarının merkezinden boydan boya karot numuneleri alınarak süreklilik ve 28 günlük basınç dayanımı (projeye göre 2 MPa – 15 MPa) laboratuvarda doğrulanır.
- Statik Kolon Yükleme ve PIT Testleri: Seçilen kolonlar üzerinde eksenel yükleme ve süreklilik deneyleri yapılarak geoteknik kabul raporu hazırlanır.
5. Jet Grout Sistemleri Teknik Karşılaştırma Tablosu
| Parametre | Jet-1 (Tek Akışkanlı) | Jet-2 (Çift Akışkanlı) | Jet-3 (Üç Akışkanlı) |
|---|---|---|---|
| Kullanılan Akışkanlar | Sadece Çimento Şerbeti | Çimento Şerbeti + Basınçlı Hava | Su + Hava + Çimento Şerbeti |
| Enjeksiyon Basıncı | 350 – 550 Bar | 350 – 500 Bar (+ 10-15 Bar Hava) | 350 – 500 Bar Su + 50-80 Bar Şerbet |
| Elde Edilen Kolon Çapı (Kil/Silt) | Ø50 cm – Ø75 cm | Ø75 cm – Ø120 cm | Ø90 cm – Ø150 cm |
| Elde Edilen Kolon Çapı (Kum/Çakıl) | Ø60 cm – Ø100 cm | Ø90 cm – Ø150 cm | Ø110 cm – Ø180 cm |