İçindekiler (Hızlı Gezinme)
1. Püskürtme Beton (Shotcrete) Nedir ve Nasıl Uygulanır?
Püskürtme beton (Shotcrete / Gunite); özel granülometrili agrega (genellikle 0–8 mm veya 0–12 mm), yüksek dozajlı Portland çimentosu, su, akışkanlaştırıcılar ve priz hızlandırıcı katkı maddelerinden oluşan beton karışımının, yüksek basınçlı hava (kompresör) ve shotcrete pompası yardımıyla hortum içerisinden taşınarak nozul (lans) ucundan dik veya eğimli kazı yüzeylerine yüksek hızla püskürtülmesi yöntemidir.
Kalıp gerektirmemesi, yüksek çarpma hızı sayesinde zemin ve kaya yüzeyine mükemmel aderans sağlaması, çok hızlı priz alarak açıkta kalan zemin aynasını anında atmosferik ayrışmaya ve lokal dökülmelere karşı koruması nedeniyle modern geoteknik mühendisliğinin ayrılmaz bir parçasıdır. GEONEM ZEMİN MÜH. İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. olarak TS EN 14487 standardına uygun yaş ve kuru sistem shotcrete ekipmanlarımızla her türlü şev ve iksa yüzeyini güvene alıyoruz.
Anında Yüzey Stabilitesi ve Yüksek Kaplama Dayanımı
Nozul ucundan saniyede 30–50 metre hızla çıkan beton, yüzeye çarptığı anda kendi kendini sıkıştırarak (kompaksiyon) düşük boşluk oranına ve C25/30 – C35/45 sınıfı yüksek basınç dayanımına ulaşır.
2. Yaş Karışım (Wet-Mix) ve Kuru Karışım (Dry-Mix) Shotcrete Farkı
2.1. Yaş Karışım (Wet-Mix) Püskürtme Beton
Beton santralinde su/çimento oranı hassas şekilde hazırlanmış hazır püskürtme betonun transmikserle şantiyeye getirilip pistonlu veya rotorlu shotcrete pompasına döküldüğü sistemdir. Karışım hortum boyunca ıslak olarak taşınır; nozul ucunda sadece basınçlı hava ve priz hızlandırıcı katkı eklenir. Tozuma ve geri sıçrama (rebound %8–12) oranı çok düşüktür, yüksek günlük metrajlı derin kazı ve şev projelerinde tercih edilir.
2.2. Kuru Karışım (Dry-Mix) Püskürtme Beton
Çimento ve nemli agreganın kuru halde makineye beslenip basınçlı hava ile hortumdan taşındığı, karışım suyunun ise operatör tarafından tam nozul ucunda eklendiği sistemdir. Küçük hacimli onarımlar, dar kentsel dönüşüm iksaları ve kesintili çalışmalar için yüksek esneklik sağlar.
3. Püskürtme Betonun Başlıca Kullanım Alanları
- Zemin Çivili (Soil Nailing) Kazı ve Şev Yüzeyleri: Zemin çivileri arasında oluşan kemerlenme kuvvetlerini karşılayan 10 cm – 20 cm kalınlığında esnek betonarme kabuk oluşturur.
- Aralıklı Fore Kazık ve Mini Kazık İksa Perdeleri: Kazıklar arasında açıkta kalan toprağın akmasını ve oyulmasını önlemek için tek veya çift kat çelik hasırlı olarak uygulanır.
- Karayolu, Demiryolu ve Maden Şevlerinin Korunması: Ayrışmaya duyarlı marn, kiltaşı ve çatlaklı kaya şevlerini yağmur ve don etkisinden korur.
- Tünel, Galeri, Su Yapıları ve Bina Güçlendirme (Mantolama): Betonarme perde mantolamalarında ve yeraltı açıklıklarında yüksek mukavemetli kaplama sağlar.
4. Çelik Hasır Donatı ve Arka Yüzey Drenaj (Barbakan) Sistemi
Püskürtme beton kaplamanın arkasında yeraltı veya sızıntı suyunun birikerek hidrostatik basınç oluşturmasını önlemek hayati önem taşır. Bu amaçla GEONEM ZEMİN MÜHENDİSLİK olarak shotcrete öncesinde:
- Kazı aynasına düşey doğrultuda geokompozit şerit drenler sabitliyor,
- Belirli aralıklarla zemine delikli PVC barbakan (drenaj / ağlama) boruları yerleştiriyor,
- Q188/188, Q221/221 veya Q335/335 tipi çelik hasır donatıları (veya çelik/sentetik mikro-makro fiberleri) paspayı bırakarak monte ediyor ve iki kademede (ilk kat + son kat) püskürtme beton uyguluyoruz.
5. Püskürtme Beton Teknik Özellikler Tablosu
| Teknik Özellik | Tipik Uygulama Değeri | Standart / Kalite Kontrol |
|---|---|---|
| Uygulama Kalınlığı | 5 cm – 8 cm (Tek Kat) / 10 cm – 25 cm (Çift Kat) | Kalınlık Pimleri (Kontrol Çivileri) ile Ölçüm |
| Beton Basınç Dayanımı | C20/25, C25/30, C30/37 | TS EN 14487 / Sandık Numunesi Karot Basınç Testi |
| Donatı Tipi | Q131, Q188, Q221, Q335 Çelik Hasır veya Fiber | TS 4559 / Bindirme Boyu ve Paspayı Kontrolü |
| Drenaj Elemanları | Ø50-Ø75 mm PVC Barbakan + Geokompozit Şerit Dren | Her 3–6 m²'de 1 Adet Barbakan Tahliyesi |