İçindekiler (Hızlı Gezinme)
1. Zemin Çivisi (Soil Nailing) Nedir ve Nasıl Çalışır?
Zemin çivisi (Soil Nailing); doğal şevlerin, karayolu/demiryolu yarmalarının veya geçici/kalıcı derin kazı aynalarının stabilitesini sağlamak amacıyla, yukarıdan aşağıya doğru 1.50 m – 2.00 m'lik kademeler halinde kazılan zemin kütlesinin içerisine sık aralıklarla (genellikle yatayda ve düşeyde 1.20 m – 2.00 m aks aralığıyla) yatayla $10^\circ - 20^\circ$ eğimli delgiler açılarak yüksek mukavemetli çelik donatı çubuklarının yerleştirilip boydan boya çimento şerbetiyle enjekte edilmesi yöntemidir.
GEONEM ZEMİN MÜH. İNŞ. SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. olarak TS EN 14490 (Özel Jeoteknik Uygulamalar - Zemin Çivileme) standardına uygun olarak imal ettiğimiz zemin çivilerini, kazı yüzeyinde çelik hasırlı Püskürtme Beton (Shotcrete) ve çelik ayna plakaları ile birleştirerek, yerinde donatılı ağırlık istinat duvarı gibi çalışan monolitik ve sismik açıdan son derece sünek bir kompozit zemin bloğu oluşturuyoruz.
Ekonomik, Hızlı ve Esnek Geoteknik Çözüm
Kendini kısa süreli (1.5 – 2.0 m kazı kademesi boyunca) tutabilen katı kil, siltli kil, ayrışmış kaya (grovak, kiltaşı, marn) ve çimentolu kum zeminlerde; Zemin Çivisi + Püskürtme Beton sistemi, fore kazıklı sistemlere göre %30 ila %50 daha ekonomik ve çok daha hızlı bir iksa çözümü sunar.
2. Zemin Çivisi ile Öngermeli Zemin Ankrajı Arasındaki Farklar
- Çalışma Mekanizması (Pasif vs. Aktif): Zemin çivileri pasif elemanlardır; zemin kütlesinde çok küçük deformasyonlar oluştukça çekme ve kesme kuvveti alarak devreye girer. Öngermeli ankrajlar ise aktif elemanlardır ve imalattan hemen sonra hidrolik kriko ile gerilir.
- Enjeksiyon ve Aderans: Zemin çivilerinde delik boydan boya (tüm uzunluk boyunca) çimento şerbetiyle doldurulur; serbest boy yoktur. Ankrajlarda ise yük sadece kök bölgesinde aktarılır.
- Yerleşim Sıklığı: Zemin çivileri sık bir karelajla (her 2–4 m²'ye 1 adet) yerleştirilerek zemini homojen bir kütle haline getirir; ankrajlar ise daha seyrek aralıklarla yüksek tekil yük taşıyacak şekilde kuşak kirişlerine bağlanır.
3. Uyguladığımız Zemin Çivisi ve Kaya Bulonu Türleri
3.1. Klasik Delgili ve Enjeksiyonlu Nervürlü Zemin Çivileri
Ø90 mm – Ø130 mm çapında açılan kuyu içerisine B420C / B500C sınıfı Ø25 mm, Ø28 mm veya Ø32 mm çapında nervürlü inşaat çeliği (veya GEWI / Dywidag tam dişli çubuk) merkezleme aparatlarıyla (centralizer) yerleştirilir ve kuyu tabanından itibaren $w/c = 0.45$ oranlı çimento şerbeti ile enjekte edilir.
3.2. Kendinden Delgili (Self-Drilling / IBO) Zemin Çivileri
Delik çeperinin duraysız olduğu, kuyu açıldığında hemen göçen gevşek dolgu, kumlu-çakıllı veya çatlaklı kaya birimlerde; ucunda feda edilen (sacrificial) delici matkap ucu bulunan içi boş, dış yüzeyi boydan boya dişli çelik borular (R25, R32, R38, R51) kullanılır. Delgi yapılırken aynı anda çubuğun iç kanalından çimento şerbeti basılarak hem delgi hem enjeksiyon tek aşamada kesintisiz tamamlanır.
4. Kademeli Zemin Çivisi Uygulama Adımları
- 1. Kademeli Kazı (1.50 – 2.00 m): Şev veya iksa aynası ekskavatör ile ilk kademe kotuna kadar düzgünce tıraşlanarak kazılır.
- 2. İlk Kat Püskürtme Beton ve Drenaj: Yüzeysel dökülmeleri önlemek için şev yüzeyine şerit drenler (geokompozit dren), barbakan boruları ve ilk kat çelik hasırlı püskürtme beton uygulanır.
- 3. Zemin Çivisi Delgisi ve Enjeksiyonu: Paletli delgi makinesi ile projedeki açı ve boyda (genellikle 6 m – 16 m) delgi yapılır, merkezleyicili çelik donatı sürülür ve kuyu içi enjeksiyonla doldurulur.
- 4. Ayna Plakası, Somun ve İkinci Kat Shotcrete: Çivi başına çelik dağılım plakası (200x200x15 mm) ve torklu somun takılarak ikinci kat püskürtme beton ile korozyona karşı tamamen örtülür. Ardından bir alt kazı kademesine geçilir.
5. Zemin Çivisi Teknik Özellikler Tablosu
| Parametre | Klasik Nervürlü Zemin Çivisi | Kendinden Delgili (Self-Drilling) Çivi |
|---|---|---|
| Donatı Çapı / Tipi | Ø22 mm, Ø25 mm, Ø28 mm, Ø32 mm (B500C / GEWI) | R25N, R32N, R32S, R38N, R51L İçi Boş Dişli Çelik |
| Delgi Çapı | Ø90 mm – Ø135 mm | Ø51 mm – Ø115 mm (Matkap Ucuna Göre) |
| Tipik Çivi Boyu ($L$) | 6.0 m – 18.0 m ($0.7H - 1.2H$) | 4.0 m – 15.0 m (Manşonla Eklenebilir) |
| Tipik Aks Aralığı ($S_h \times S_v$) | 1.25 m x 1.25 m ila 2.00 m x 2.00 m | 1.00 m x 1.00 m ila 1.75 m x 1.75 m |
| Kalite Kontrol Deneyi | Çekme / Sıyrılma Deneyi (Pull-Out Test - TS EN 14490) | Çekme / Sıyrılma Deneyi (Pull-Out Test) |